شيخ حسين انصاريان

56

تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى)

در اين آيه هم « تجارت » آمده و هم « بيع » با اين كه به نظر مىرسد هر دو يك معنى داشته باشد ولى ممكن است تفاوت اين دو از اين نظر باشد كه تجارت اشاره به يك كار مستمر و مداوم است ولى بيع براى يك مرحله و به صورت گذرا است . توجه به اين امر نيز ضرورى است كه نمىفرمايد آنها مردانى هستند كه به سوى تجارت و بيع نمىروند ، بلكه مىگويد كه تجارت و بيع ، آنها را از ياد خدا ، بر پاداشتن نماز و اداى زكات غافل نمىكند . » « 1 » چنين انسان‌هايى كه بدين صورت مورد لطف و عنايت و رحمت و محبت حق قرار گرفته‌اند و بدين سان در قرآن مجيد از آنان ياد شده و آنان را مركز نشر ايمان و هدايت معرفى كرده است ، آراسته به صفات حسنه و اخلاق حميده و به خصوص در بيع و تجارت ، منقّش به نقش الهىِ قناعت هستند . آرى ، قناعت كه حالتى نفسانى و معلول و محصول توجه به واقعيّت‌هاى الهيّه و حقايق ملكوتيه است هيچ تضادى با كسب و كار و بيع و تجارت و دنبال دنيا رفتن ندارد . اين صفت ، دارندگانش را از ديگران در پاكى و آلودگى در تمام شؤون حيات ممتاز مىگرداند . اسلام با عزلت ، سستى ، كسالت ، بيكارى ، بيعارى و در عين حال با فعاليّت و كوشش و حركت در مسير غير خدا كه محصولى جز آلوده شدن به حرام ندارد ، سخت و شديد مخالف است . آرى ، بايد هر روز به دنبال سر و صورت دادن به معيشت رفت و در برخورد با مال و ثروت از قناعت كمك گرفت و چهارچوب حيات را با تمام شؤونش خرج خدمت به حق و خلق كرد . آن جا كه انسان حس مىكند امور مادى مىخواهد وى را از ياد خدا غافل كند و قدمش را به عرصه‌گاه حرام ببرد ، بايد با تمام وجود ايستادگى كند و در اين نقطهء

--> ( 1 ) - تفسير نمونه : 14 / 483 ، در ذيل تفسير آيهء 37 سورهء نور .